Bronnen van de Antwerpse geschiedenis

Website: Het Keurboek van Antwerpen en het probleem der Stadskeuren

Hieronder staat het overzicht van alle gebruikte citaten uit deze bron. Om meer te weten te komen over de andere bronnen voor één gebeurtenis, kan je op de naam naast het blauwe icoon klikken.

Auteur: Floris Prims

Uitgeverij: Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Website: http://www.dbnl.org/tekst/_ver025193201_01/_ver025193201_01_0032.php

Citaten

Het zal ons blijken dat het eerste deel van ons keurboek (art. 1 tot 30) opgemaakt is geworden rond het jaar 1300 als lokale aanpassing bij de lantchartre door den hertog gegeven in 1292. [...] Uit het recht dat aldus omzeggens door het vrije volk zelf gecodificeerd werd, raapte hertog Jan I in 1292 een aantal keuren op, waar hij de keuren aan toevoegde die zijn eigen hoogere rechtsmacht tegenover het volksrecht zouden binden.

circa 1300

Dit document is bewaard op het Antwerpsche stadsarchief in de kast der privilegieboeken. Er is geen tweede exemplaar van bekend. Het is van in de XVIe eeuw vermeld als "het Ceurboeck metten doppen" (secretaris Hendrik de Moy, 1534-1610). Dezen naam dankt het aan de koperen doppen die de inbinder er heeft op aangebracht. Gansch het boek is op perkament. Er is onmiddellijk een eerste hand te herkennen die van het begin tot het einde van het boek, in ongemeen groote karakters, den grondtekst heeft aangebracht. Dit schrift is, te oordeelen naar de nog vele ineenloopende letters, uit het begin der XIVe eeuw.

Het zal ons blijken dat het eerste deel van ons keurboek (art. 1 tot 30) opgemaakt is geworden rond het jaar 1300 als lokale aanpassing bij de lantchartre door den hertog gegeven in 1292. Tezelfdertijd of kort daarop heeft men ook het meeste deel der overige keuren gecodificeerd, vermits het geheel, naar de paleographie uitwijst, blijkt geschreven in de eerste helft der XIVe eeuw. Maar die teksten werden toen niet voor het eerst opgesteld, zoo min als de lantcharter zelf in 1292. Men hadde immers bij een eerste opstel de onderwerpen zóó niet door elkaar geworpen, zooals men ze thans bevindt. Die schijnbare warboel is slechts uit te leggen door ouderen oorsprong, en door een oude, traditionneele wijze van opteekening.

We durven besluiten: de verre oorsprong van ons keurboek ligt in de oud-Frankische rechtspraktijken. Uit het recht dat aldus omzeggens door het vrije volk zelf gecodificeerd werd, raapte hertog Jan I in 1292 een aantal keuren op, waar hij de keuren aan toevoegde die zijn eigen hoogere rechtsmacht tegenover het volksrecht zouden binden. En het meedeelen dezer lantchartre blijkt de gelegenheid geweest te zijn tot het herschrijven, herzien en verbeteren van de reeds eeuwenoude keuren der stad Antwerpen, en tot het aanleggen van het nieuwe keurboek.

© nizrab .::. laatste update 2017-06-28